വാഷിംഗ്ടൺ/തെഹ്റാൻ: ഇറാനിൽ സർക്കാർ വിരുദ്ധ വിപുലമായ ജനപ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കും അതിനെതിരെ ഭരണകൂടം നടത്തിയ രൂക്ഷമായ അടിച്ചമർത്തലിനുമിടയിൽ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നേരിട്ട് സൈനികാക്രമണം നടത്താനുള്ള ഭീഷണി താൽക്കാലികമായി പിന്വലിച്ച്, കടുത്ത നയതന്ത്ര– സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദത്തിലൂടെ ഇറാന്റെ ഭരണകൂടത്തെ ഒറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന തന്ത്രത്തിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുകയാണ്. തെരുവുകളിൽ ആയിരങ്ങൾ ഇറങ്ങിപ്രക്ഷോഭിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ അറസ്റ്റിലായ പ്രകടനക്കാരിൽ ഏകദേശം 800 പേരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് ഒരുങ്ങിയിരുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്ത് വന്നതോടെയാണ് യുഎസും അതിന്റെ സഖ്യരാജ്യങ്ങളും തുറന്ന സൈനിക നീക്കങ്ങൾ വരെ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്.
വധശിക്ഷകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിയപ്പോഴാണ് യുഎസ് പിന്മാറിയത്
വൈറ്റ് ഹൗസ് ബ്രിഫിങിൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിച്ച വക്താവ് കരോലൈൻ ലെവിറ്റ്, “ഇറാനിൽ ഇന്നലെ നടപ്പാക്കാനിരുന്ന 800 വധശിക്ഷകൾ നിർത്തിവെച്ചതായി പ്രസിഡന്റ് ട്രംപിന് ലഭിച്ച വിവരം വ്യക്തമാക്കി; ഇതാണ് ഇപ്പോൾ സൈനികാക്രമണത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കാനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിൽ ഒന്ന്” എന്ന് പറഞ്ഞു. പ്രതിഷേധപ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തവരെ “കലാപകാരികൾ” എന്നാണ് ഇറാനിലെ ഭരണകൂടം വിളിച്ചുപറയുന്നത്, എന്നാൽ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും പ്രവാസി സംഘടനകളും ഇതിനെ ‘രാഷ്ട്രീയ പകപോക്ക്’ മാത്രമെന്ന് വിലയിരുത്തി യുഎസിനെയും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളെയും ശക്തമായി ഇടപെടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ അടിയന്തര മധ്യസ്ഥത; ട്രംപിനെ തടഞ്ഞുനിർത്തി
സൗദി അറേബ്യ, ഖത്തർ, ഒമാൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉന്നതതല ഉദ്യോഗസ്ഥർ അവസാനനിമിഷം നടത്തിയ അടിയന്തര നയതന്ത്ര മധ്യസ്ഥതയാണ് ട്രംപ് ഇറാനിൽ നേരിട്ട് സൈനികാക്രമണം നടത്തുന്നത് തൽക്കാലം തടഞ്ഞതെന്ന് ഗൾഫ് നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. “പ്രദേശത്ത് അമേരിക്ക–ഇറാൻ നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടാൽ അതിന്റെ തിരിച്ചടികൾ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളും ആഗോള എണ്ണവിപണിയും സഹിക്കാനാവില്ല” എന്ന ആശങ്കയാണ് റിയാദും ദോഹയും വാഷിംഗ്ടണിൽ വ്യക്തമായി അറിയിച്ചതെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും പുറത്ത് വന്നിട്ടുണ്ട്.
‘യുദ്ധഭീഷണിയിൽ തന്നെ’; ട്രംപിന്റെ തന്ത്രം സമ്മർദ്ദം നിലനിർത്തൽ
സൈനികാക്രമണം താൽക്കാലികമായി പാലിശ്ചെയ്തിരുന്നാലും “എല്ലാ ഓപ്ഷനുകളും ഇപ്പോഴും പ്രസിഡന്റ് മുൻപിൽ തുറന്നുകിടക്കുന്നു” എന്നതാണ് വൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ ഔദ്യോഗിക നിലപാട്. ഇറാനിലെ ആഭ്യന്തര അടിച്ചമർത്തലിനും ആണവ–ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പദ്ധതികൾക്കുമെതിരെ കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും ലക്ഷ്യമിട്ട വ്യക്തിപരമായ ഉപരോധങ്ങളും വഴി സമ്മർദ്ദം തുടരുമെന്ന സൂചനയും അമേരിക്കൻ വിദേശനയ നിരീക്ഷകർ നൽകുന്നു; ഇതിലൂടെ ഇറാനെ “ദീർഘകാല തന്ത്രപരമായ വഴങ്ങി ഇരിക്കാൻ നിർബന്ധിതമാക്കുക” എന്നതാണ് ട്രംപിന്റെ വലിയ ലക്ഷ്യമെന്നാണ് ചാത്തം ഹൗസ് പോലുള്ള തിങ്ക് ടാങ്കുകളുടെ വിലയിരുത്തൽ.
പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ക്ഷയിച്ചാലും അഗ്നിക്കനൽ ചെറുതല്ല
ഇറാനിലെ പല നഗരങ്ങളിലും അസാധാരണമായതായประชക്ഷോഭങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലായി കനത്ത അടിച്ചമർത്തലിനെയും നിരന്തരം നീണ്ട ഇന്റർനെറ്റ് ബ്ലാക്കൗട്ടിനെയും തുടർന്ന് ക്ഷയിച്ചുവെങ്കിലും, ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നാരോപിക്കുന്ന കടുത്ത നടപടികൾക്ക് അന്തർദേശീയ തലത്തിൽ ശക്തമായ പ്രതികരണമാണ് ഉയരുന്നത്. കനത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും വിലക്കയറ്റവും കാരണം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട ജനപ്രക്ഷോഭം ഇപ്പോൾ തന്നെ അടിച്ചമർത്താനായാലും, യുഎസിന്റെ പുതിയ സമ്മർദ്ദനീതി ഇറാൻ ഭരണകൂടത്തെ ദീർഘകാലം പ്രതിരോധനിലയിൽ തന്നെയാക്കുമെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.