റിയാദ്: സൗദി അറേബ്യയിലെ സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ മാനേജീരിയൽ തസ്തികകളിൽ വൻ സ്വദേശിവൽക്കരണ നീക്കവുമായി രാജ്യം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു. ജനറൽ മാനേജർ, പർച്ചേസിങ് മാനേജർ തുടങ്ങി സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നിർണായക തീരുമാനാധികാരം വഹിക്കുന്ന ഉയർന്ന നിലയിലെ പല പദവികളിലും ഇനി മുതൽ സൗദി പൗരന്മാർക്ക് മാത്രമേ നിയമനം അനുവദിക്കൂ എന്നുള്ളതാണ് പുതിയ ഉത്തരവിന്റെ സാരാംശം. ഇതോടെ വർഷങ്ങളായി സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ മാനേജ്മെന്റ് തലത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്ന പ്രവാസികൾക്ക് ഗൗരവമായ അനിശ്ചിതത്വമാണ് രൂപംകൊള്ളുന്നത്.
മാനവവശേഷി-സാമൂഹിക വികസന മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ‘ഖിവാ’ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലാണ് പുതിയ നിയന്ത്രണം കർശനമായി നടപ്പാക്കിത്തുടങ്ങിയത്. ഖിവായിൽ വിദേശികൾക്കായി ലഭ്യമായിരുന്നതായിരുന്ന ജനറൽ മാനേജർ പ്രഫഷൻ പൂർണ്ണമായും നീക്കം ചെയ്തതോടെ, ഈ പ്രഫഷനിൽ ഇപ്പോൾ രജിസ്ട്രേഷൻ സൗദി പൗരന്മാർക്ക് മാത്രം ലഭ്യമായിരിക്കുമെന്ന് അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിനാൽ നിലവിൽ മറ്റ് തസ്തികകളിൽ ജോലിചെയ്യുന്ന പ്രവാസികൾക്ക് മാനേജർ പദവിയിലേക്ക് പ്രഫഷൻ മാറ്റം നടത്താനും, ഇതിനകം ജനറൽ മാനേജർ പ്രഫഷനുള്ളവർക്ക് സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ മറ്റ് മാനേജീരിയൽ തസ്തികകളിലേക്ക് മാറാനും സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥയാണ് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്. ഖിവാ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെ ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രഫഷൻ മാറ്റങ്ങൾക്ക് ശ്രമിക്കുമ്പോൾ സിസ്റ്റം നിരസിക്കുന്നതായാണ് പ്രാദേശിക മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്.
അതേസമയം, നിലവിൽ ജനറൽ മാനേജർ എന്ന പ്രഫഷനിൽ രജിസ്ട്രേഷൻ ഉള്ള ചില വിദേശികൾക്ക് നിർദ്ദിഷ്ട നിബന്ധനകളോടെ മാത്രമായി ചെറിയ ഇളവ് അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊമേഴ്സ്യൽ രജിസ്ട്രേഷനിൽ അതേ സ്ഥാപനത്തിൽ തന്നെ തങ്ങൾ സിഇഒ (ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസർ) അല്ലെങ്കിൽ ബോർഡ് ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിരിക്കുന്നവർക്കാണ് ഈ അവസരം. കൂടാതെ, അതേ സ്ഥാപനത്തിൽ ജനറൽ മാനേജർ എന്ന പ്രഫഷനിൽ മറ്റൊരു വിദേശ ജീവനക്കാരനും ഉണ്ടായിരിക്കരുതെന്ന വ്യവസ്ഥയും ബാധകമാണ്. നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുന്നവർക്ക് മാത്രമേ ജനറൽ മാനേജർ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് സിഇഒയോ ചെയർമാനായോ മാറാനുള്ള പ്രഫഷൻ ട്രാൻസ്ഫർ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയൂ എന്ന് മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
സ്വദേശികൾക്ക് കൂടുതൽ തൊഴിൽസാധ്യതകൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള വിപുലമായ ‘സൗദീകരണ’ നയത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് പുതിയ തീരുമാനം ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. സെയിൽസ്, മാർക്കറ്റിങ് മേഖലകളിൽ സ്വദേശിവൽക്കരണ നിരക്ക് 60 ശതമാനമായി ഉയർത്താനാണ് മന്ത്രാലയം തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. മാർക്കറ്റിംഗ് മാനേജർ, ഗ്രാഫിക് ഡിസൈനർ, പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ്, ഫോട്ടോഗ്രാഫർ എന്നിവയുൾപ്പെടെ പത്തോളം പ്രൊഫഷനുകളിലാണ് ഈ ഉയർന്ന സ്വദേശിവൽക്കരണ അനുപാതം നിർബന്ധം ആക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ ഈ മേഖലകളിലെ ഭൂരിഭാഗം സ്ഥാനങ്ങളും ക്രമാതീതമായി സൗദി പൗരന്മാർ കൈവശപ്പെടുത്തണമെന്നതാണ് അധികാരികളുടെ ലക്ഷ്യം.
മാർക്കറ്റിങ് മേഖലയിലുള്ള സ്വദേശികളുടെ കുറഞ്ഞ വേതനപരിധിയും പുതുക്കിയ ഉത്തരവിലൂടെ നിർണ്ണയിച്ചിട്ടുണ്ട്. മാർക്കറ്റിങ് സംബന്ധമായ തസ്തികകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സൗദി പൗരന്മാർക്ക് പ്രതിമാസം കുറഞ്ഞത് 5,500 റിയാൽ എന്ന വേതനമാണ് നിർബന്ധമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. സെയിൽസ് മാനേജർ, റീട്ടെയിൽ പ്രതിനിധി, ഹോൾസെയിൽ പ്രതിനിധി എന്നീ പദവികളിലും 60 ശതമാനം സ്വദേശിവൽക്കരണം ഉറപ്പാക്കണം എന്ന നിർദ്ദേശം സ്വകാര്യ കമ്പനികൾക്ക് ബാധകമായിരിക്കും. ഇത് പാലിക്കുന്നതിൽ വീഴ്ചവ് വരുത്തുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ലൈസൻസ് പുതുക്കൽ, തൊഴിൽ വിസ അനുവദിക്കൽ എന്നിവയ്ക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ വരാനുള്ള സാധ്യതയും തൊഴിൽവകുപ്പ് വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സ്വദേശിവൽക്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ നിർണായക തീരുമാനങ്ങൾ 2026 ജനുവരി 19-നാണ് മന്ത്രാലയം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും മനുഷ്യവിഭവ വിഭാഗങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ നടത്താൻ ഏകദേശം മൂന്ന് മാസം കാലയളവാണ് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഏപ്രിൽ പകുതിയോടെ പുതിയ നിയമങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി പ്രാബല്യത്തിൽ വരുമ്പോൾ സ്വകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ നിശ്ചിത ശതമാനം സൗദി പൗരന്മാരെ മാനേജീരിയൽ, സെയിൽസ്, മാർക്കറ്റിങ് മേഖലകളിൽ നിർബന്ധമായും നിയമിച്ചിരിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടിവരും. മാനേജ്മെന്റ് തലങ്ങളിൽ പ്രവാസികൾക്ക് അവസരങ്ങൾ ചുരുങ്ങുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ദേശാടന പദ്ധതികളും കരിയർ പുനക്രമീകരണവും ആലോചിച്ച് പല വിദേശികളും മുന്നൊരുക്കം തുടങ്ങുന്നുവെന്ന് ഗൾഫ് തൊഴിൽ രംഗം വിലയിരുത്തുന്നു.